arrow_drop_up arrow_drop_down
25 augustus 2020 

Kwetsbaar en angstig. Mensen met een arbeidsbeperking zijn vaker slachtoffer van ongewenste omgangsvormen

Op een zondagavond werd ik gebeld door Herman. Hij zei dat hij er het hele weekend over had gedaan om moed te verzamelen om mij (ik ben de externe vertrouwenspersoon voor het bedrijf waar hij werkt) te bellen. Met trillende stem vertelde hij dat hij niet meer kon slapen vanwege problemen op zijn werk. Hij  was ten einde raad.

Uit angst hield Herman jaren zijn mond dicht

Herman heeft een arbeidsbeperking en werkt sinds de invoering van de Participatiewet bij een bedrijf dat hem de kans gaf om werk te doen dat hij leuk vindt en dat goed bij hem past. Het is puur en alleen door het gedrag van zijn collega’s en zijn leidinggevende dat hij zijn werk nu echt niet meer vol kan houden. Herman besloot die zondagavond dat hij er over moest praten voordat hij zichzelf wat aan zou doen.

Met horten en stoten vertelde Herman mij wat hem bijna dagelijks overkomt op zijn werk. Na ongeveer een uur werd hij wat rustiger en had ik een redelijk helder beeld van wat er speelde. We spraken af om elkaar direct de volgende ochtend te ontmoeten op een neutrale, rustige plek in zijn woonplaats. Daar zouden we verder met elkaar praten en kijken naar de opties die Herman heeft om de situatie aan te pakken en hoe ik hem daarin zou kunnen begeleiden.

Wat precies speelde bij Herman op zijn werk zal ik hier niet vertellen, maar zijn slapeloze nachten en angst om naar het werk te gaan hadden te maken met zijn ervaringen van pesten en intimidatie, zowel door collega’s als door een leidinggevende. Dit probleem speelde al jaren, maar uit angst had Herman steeds zijn mond dicht gehouden.

Sociale veiligheid voor mensen met een arbeidsbeperking

Mensen met een lichamelijke, verstandelijke en/of sociale beperking zijn op hun werk veel vaker slachtoffer van pesten, agressie, (seksuele) intimidatie en discriminatie. Deze misstanden blijven vaak verborgen. De zwakke arbeidspositie en ongelijke machtsverhoudingen maakt dat deze groep werknemers het lastig vindt om ongewenst gedrag bespreekbaar te maken. Slachtoffers zijn bang dat ze nóg meer zullen worden lastiggevallen als ze er iets over durven zeggen. Ook is de angst om de baan kwijt te raken erg groot. Banen voor mensen die alleen in een beschutte werkomgeving kunnen werken liggen al helemaal niet voor het opscheppen. Slachtoffers zwijgen dus liever en het ongewenste gedrag van collega’s en/of leidinggevenden kan nog jaren doorgaan.

Problemen en escalatie zoveel mogelijk voorkomen

Als je werkt met mensen met een zwakke arbeidspositie moet je juist extra alert zijn op signalen van ongewenst gedrag. Daarnaast is degelijk beleid, goede opvang en begeleiding noodzakelijk. Elke organisatie en elke medewerker is gebaat bij een prettig werkklimaat waar de psychosociale veiligheid zoveel mogelijk wordt gewaarborgd. Problemen zijn niet altijd te voorkomen, maar escalatie wél. Je wilt als bedrijf de drempel om ongewenst gedrag aan te kaarten zo laag mogelijk te maken. Het mooiste is natuurlijk als medewerkers veilig hun verhaal kwijt kunnen bij een leidinggevende in de organisatie en dat zij serieus worden genomen. Is dat vertrouwen er niet, dan kunnen melders terecht bij een vakkundige (externe) vertrouwenspersoon. Ook zal de drempel om naar een vertrouwenspersoon te gaan zo laag mogelijk moeten zijn. Drempels verlaag je door goede voorlichting te geven aan zowel de werknemers als aan de leidinggevenden.

Hoe gaat het nu met Herman?

Met Herman gaat het nu heel goed! Hij koos er voor om samen met mij het gesprek aan te gaan met de baas van zijn leidinggevende. Dit gesprek leverde voor Herman op dat hij én het werk dat hij zo graag deed werk verhuisden naar een andere vestiging van zijn bedrijf op een ander industrieterrein in de stad. Hij heeft nu gezellige collega’s en een toffe leidinggevende. Zijn akelige ervaringen heeft hij met hulp van een maatschappelijk werker behoorlijk goed achter zich kunnen laten. Herman is gelukkig en gaat elke dag met plezier naar zijn werk.

PS Het verhaal over Herman is gebaseerd op verschillende ervaringen. Elke overeenkomst met bestaande personen en gebeurtenissen is volstrekt toevallig.

 

 

 

Over de schrijver
Reactie plaatsen